LUẬT THỦ ĐÔ NĂM 2026: PHÁT HUY CƠ CHẾ ĐỘT PHÁ TRONG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO

Thứ tư - 21/10/2026 21:28

Với những cơ chế, chính sách mang tính đột phá, Luật Thủ đô năm 2026 mở ra dư địa mới để Hà Nội phát triển giáo dục và đào tạo theo hướng hiện đại, hội nhập quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát hiện, bồi dưỡng nhân tài.

Học sinh Trường THCS Thanh Xuân khám phá hoạt động giáo dục STEM

     Việc cụ thể hóa các quy định của Luật bằng những Nghị quyết của HĐND Thành phố là bước đi quan trọng nhằm đưa giáo dục trở thành động lực phát triển, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
     Hoàn thiện thể chế, mở đường cho đổi mới giáo dục
     Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới xác định giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng của Thủ đô. Theo đó, Hà Nội tập trung phát triển giáo dục hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng; mở rộng giáo dục tích hợp các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học (STEM) và nghệ thuật (STEAM); đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực sáng tạo; đồng thời xây dựng cơ chế đủ mạnh để thu hút trí thức, chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế.
     Định hướng này đặt ra yêu cầu đổi mới đồng bộ từ cơ chế quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục đến đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ và nâng cao chất lượng đào tạo. Trong đó, việc xây dựng hành lang pháp lý phù hợp với đặc thù của Thủ đô có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện để Hà Nội chủ động triển khai những mô hình giáo dục tiên tiến, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
     Cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW, Luật Thủ đô năm 2026 đã thiết lập những cơ chế, chính sách mới nhằm phát huy tính chủ động của thành phố trong phát triển giáo dục và đào tạo. Trọng tâm là tạo lập hành lang pháp lý đầy đủ, linh hoạt, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo chất lượng cao, hiện đại, có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
     Điều 16 Luật Thủ đô năm 2026 quy định những thẩm quyền cụ thể của HĐND Thành phố, UBND Thành phố và Chủ tịch UBND Thành phố trong lĩnh vực này. Theo đó, HĐND Thành phố quyết định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với cơ sở giáo dục có nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến, hiện đại. HĐND Thành phố cũng quy định chính sách cấp học bổng, khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng tại các cơ sở giáo dục nước ngoài trong những lĩnh vực, ngành trọng điểm.
     Đáng chú ý, Luật trao cho UBND Thành phố thẩm quyền quy định việc liên kết giáo dục giữa các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập, tư thục với cơ sở nước ngoài; bổ sung chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông trên cơ sở bảo đảm mục tiêu giáo dục, phẩm chất, năng lực học sinh và nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình quốc gia. Thành phố cũng được ban hành chương trình giáo dục riêng đối với những cơ sở thuộc mô hình được quy định, đồng thời xác định các tiêu chí, điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, chương trình và phương pháp giảng dạy, dịch vụ giáo dục.
     Những quy định này tạo cơ sở để Hà Nội phát huy tính chủ động trong thiết kế mô hình giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển, đồng thời vẫn bảo đảm các chuẩn mực và mục tiêu giáo dục chung. Đây là điều kiện quan trọng để các cơ sở giáo dục chất lượng cao có không gian đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo và từng bước tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến.
     Bên cạnh đó, căn cứ quy định của HĐND Thành phố, Chủ tịch UBND Thành phố được quyết định thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với các trường đại học, cao đẳng thuộc phạm vi thẩm quyền theo quy định của Luật; đồng thời thực hiện thẩm quyền đối với các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài sau khi lấy ý kiến Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc phân định thẩm quyền cụ thể góp phần tăng tính chủ động trong tổ chức mạng lưới giáo dục, tạo điều kiện thu hút nguồn lực xã hội và quốc tế cho phát triển giáo dục Thủ đô.
     Từ những quy định mang tính nền tảng này, yêu cầu đặt ra là phải nhanh chóng đưa chính sách vào thực tiễn, bảo đảm các cơ chế mới được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục thực chất.
     Đổi mới mô hình trường học, nâng cao chất lượng đào tạo
     Một bước cụ thể hóa quan trọng là ngày 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với một số mô hình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; chính sách đầu tư, hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thành phố.
     Nghị quyết tập trung vào các cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao, cơ sở giáo dục thực hiện liên kết với nước ngoài và cơ sở giáo dục công lập có nhiều cấp học theo mô hình tiên tiến, hiện đại. Đây là những mô hình có yêu cầu cao về chất lượng giảng dạy, điều kiện học tập, phương thức quản trị và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người học.
     Điểm đáng chú ý là việc đổi mới không chỉ dừng ở chương trình hay phương pháp giảng dạy mà còn hướng tới thay đổi mô hình quản trị nhà trường. Theo định hướng của Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND, quản trị trường học cần được tổ chức theo hướng hiện đại, tự chủ, minh bạch, lấy chất lượng giáo dục và sự phát triển toàn diện của người học làm trung tâm.
     Mô hình này kết hợp giữa nền tảng quản trị công lập với những yếu tố quản trị tiên tiến của các cơ sở giáo dục chất lượng cao trong nước và quốc tế. Trách nhiệm giải trình được tăng cường; việc điều hành từng bước dựa trên dữ liệu, gắn với kết quả đầu ra, đồng thời phát huy vai trò của chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng trong quá trình phát triển nhà trường.
     Cách tiếp cận đó tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục chủ động hơn trong tổ chức hoạt động, sử dụng nguồn lực và nâng cao chất lượng đào tạo. Khi quyền chủ động được đặt trong khuôn khổ trách nhiệm giải trình, hiệu quả quản trị không chỉ được đánh giá qua điều kiện cơ sở vật chất hay quy mô đào tạo mà còn phải thể hiện ở chất lượng đầu ra, năng lực của học sinh, sinh viên và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
     Cùng với đổi mới quản trị, Thành phố triển khai chính sách sử dụng ngân sách để đầu tư hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao, hướng tới đạt chuẩn khu vực và quốc tế, phù hợp với định hướng phát triển các ngành, nghề ưu tiên. Đây là giải pháp nhằm tăng cường điều kiện đào tạo, nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, gắn phát triển nhà trường với nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
     Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nhân lực ngày càng cao, việc đầu tư có trọng tâm cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học và những mô hình trường học tiên tiến có ý nghĩa thiết thực. Nguồn lực đầu tư cần gắn với mục tiêu, lĩnh vực ưu tiên và hiệu quả sử dụng, qua đó tạo chuyển biến thực chất về chất lượng đào tạo thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô.
     Đối với giáo dục mầm non và phổ thông, cơ chế mới tạo điều kiện để thành phố phát triển các mô hình trường học phù hợp với yêu cầu của một đô thị lớn, có mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng. Việc bổ sung chương trình, tổ chức liên kết giáo dục và xác lập tiêu chí chất lượng phải bảo đảm mục tiêu giáo dục quốc gia, đồng thời tạo thêm cơ hội tiếp cận phương pháp giáo dục hiện đại, phát triển năng lực, phẩm chất và khả năng sáng tạo của học sinh.

Cô trò Trường THCS Chuyên Mỹ, Hà Nội

     Như vậy, từ cơ chế quản lý, tài chính đến đầu tư cơ sở vật chất và tổ chức chương trình, các chính sách đang hướng tới một mục tiêu xuyên suốt: nâng cao chất lượng giáo dục, tăng tính tự chủ và trách nhiệm của cơ sở giáo dục, tạo môi trường thuận lợi để người học phát triển toàn diện.
     Thu hút nhân tài, tạo động lực phát triển bền vững
     Cùng với đổi mới mô hình trường học, phát triển giáo dục chất lượng cao đòi hỏi Hà Nội phải xây dựng được đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên và giáo viên có năng lực, trình độ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được cụ thể hóa từ Luật Thủ đô năm 2026.
     Để triển khai quy định tại khoản 1 Điều 16 của Luật, HĐND Thành phố đã ban hành Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội. Nghị quyết tạo cơ sở pháp lý cho việc phát hiện, thu hút và sử dụng người có tài năng, hướng tới các lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh và yêu cầu phát triển của Thủ đô.
     Theo các quy định được xây dựng, đối tượng thu hút được mở rộng, bao gồm nhà khoa học trẻ có học hàm giáo sư, phó giáo sư, chuyên gia đầu ngành, nhà quản trị doanh nghiệp, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và những cá nhân có năng khiếu đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao. Các lĩnh vực ưu tiên được phân nhóm, trong đó có khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quy hoạch đô thị, quản trị công và hội nhập quốc tế.
     Phương thức thu hút cũng được đa dạng hóa thông qua tuyển dụng và ký kết hợp đồng. Bên cạnh việc tiếp nhận vào làm công chức, viên chức theo quy định pháp luật, cơ chế ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ công chức, nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý tạo thêm phương thức để cơ quan, đơn vị tiếp cận chuyên gia có năng lực phù hợp với yêu cầu công việc.
     Đối với hình thức hợp đồng, cơ quan sử dụng được chủ động đề xuất mức lương theo tháng, có thể lên tới 50 lần mức lương tối thiểu vùng I mỗi tháng, hoặc áp dụng phương thức thuê khoán công việc, sản phẩm theo quy định. Cách làm này hướng tới tháo gỡ những rào cản về biên chế và thủ tục hành chính, tạo điều kiện để khu vực công tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao.
     Chính sách đãi ngộ được thiết kế theo hướng gắn quyền lợi với trách nhiệm và kết quả công việc. Đối với người được tuyển dụng chính thức, Thành phố áp dụng hỗ trợ kinh phí một lần với mức từ 150 đến 1.000 lần mức lương tối thiểu vùng I, tùy theo học hàm, học vị; đồng thời hỗ trợ 100% thuế thu nhập cá nhân đối với khoản kinh phí này. Trong hoạt động nghiên cứu, người có tài năng có thể được hưởng tối đa 30% lợi nhuận từ thương mại hóa kết quả nghiên cứu hoặc mức thu nhập khuyến khích bằng 5% tổng kinh phí ngân sách chi trả cho công trình, tối đa 300 lần mức lương tối thiểu vùng I.
     Đối với chuyên gia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thành phố có chính sách hỗ trợ một lần bằng 100 lần mức lương tối thiểu vùng I, đồng thời có cơ chế khen thưởng đối với bằng độc quyền sáng chế được cấp tại Việt Nam hoặc quốc tế. Các chính sách về nhà ở cũng được đặt ra nhằm giúp người tài ổn định cuộc sống, bao gồm bố trí nhà ở công vụ, hỗ trợ tiền thuê nhà theo mức quy định và ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội theo cơ chế của nghị quyết.
     Đối với giáo dục và đào tạo, các cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài có ý nghĩa trực tiếp trong việc bổ sung nguồn lực chuyên môn, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường hợp tác quốc tế. Khi đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên giỏi được tạo điều kiện phát huy năng lực, các cơ sở giáo dục có thêm nguồn lực để nâng cao chất lượng đào tạo, gắn hoạt động học thuật với thực tiễn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
     Theo GS.TS.Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XV, Hà Nội là nơi hội tụ nhiều trường đại học và cơ sở nghiên cứu hàng đầu. Vì vậy, các chính sách mới không chỉ hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô mà còn tạo cơ chế phát hiện, bồi dưỡng, phát triển nhân tài, đóng góp nguồn nhân lực cho cả nước.

Nguồn tin: Hồng Thái - Yến Nhi

Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền

Những tin mới hơn

• TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ KÝ KẾT HỢP TÁC PHỐI HỢP TỔ CHỨC THI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC NGOẠI NGỮ VỚI BA TRƯỜNG ĐẠI HỌCP TỔ (21/10/2026)

Những tin cũ hơn

• XÃ ĐẠI THANH: LẤY CHUYỂN ĐỔI SỐ LÀM ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN TỪ CƠ SỞ (21/10/2026)
• HÀ NỘI: ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC MẶT TRẬN (21/10/2026)
• HÀ NỘI: TRIỂN KHAI 10 MÔ HÌNH VĂN HÓA ỨNG XỬ, LAN TỎA NẾP SỐNG VĂN MINH VÀO ĐỜI SỐNG (21/10/2026)
• TỪ MỞ CỬA SỐ ĐẾN XÂY DỰNG HỆ SINH THÁI NIỀM TIN (21/10/2026)
• MỞ RỘNG CÁNH CỬA TÀI CHÍNH SỐ, LAN TỎA TIỆN ÍCH ĐÔ THỊ THÔNG MINH (21/10/2026)
• CÁN BỘ MẶT TRẬN PHẢI GIẢI QUYẾT ĐƯỢC NHỮNG BÀI TOÁN PHÁT SINH TỪ THỰC TIỄN (20/10/2026)
• HÀ NỘI SẼ PHÁT ĐỘNG XÂY DỰNG NGƯỜI HÀ NỘI THANH LỊCH, VĂN MINH NĂM 2026 (20/10/2026)
• KHOA ĐỊA LÝ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KỶ NIỆM 70 NĂM THÀNH LẬP (19/10/2026)
• “CÔNG DÂN SỐ”: TỪ KỸ NĂNG NHỎ ĐẾN THAY ĐỔI LỚN (19/10/2026)
• BÁCH KHOA HÀ NỘI: 70 NĂM ĐƯA NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀO CUỘC SỐNG (19/10/2026)