Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) với định hướng đẩy mạnh phân quyền, mở rộng cơ chế thí điểm và thiết kế chính sách đặc thù được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho phát triển, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố hạnh phúc.
Ông Lê Tuấn Phong - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản
quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp và Tiến sĩ Lê Duy Bình - Giám đốc
Economica Việt Nam tham dự chương trình
Đây là nội dung được khẳng định tại Chương trình Thời sự với chủ đề “Sửa đổi Luật Thủ đô: Vì một Thành phố hạnh phúc”, do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện tối ngày 22/4.
Nhận diện đúng “điểm nghẽn” để tháo gỡ
Một Thành phố hạnh phúc không thể tồn tại nếu những vấn đề căn cốt của đời sống đô thị chưa được giải quyết. Chính vì vậy, việc nhận diện và tháo gỡ các “điểm nghẽn” được coi là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi).
Theo ông Lê Tuấn Phong - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp, các điểm nghẽn của Hà Nội đã được chỉ ra rõ từ nhiều góc độ. Đó là tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng đô thị, vi phạm trật tự xây dựng, an toàn thực phẩm chậm được cải thiện. Ở góc nhìn rộng hơn, Thủ đô còn đối mặt với những hạn chế về hạ tầng, thể chế và chất lượng dịch vụ công.
Cụ thể, hạ tầng đô thị đang chịu áp lực lớn từ tốc độ đô thị hóa nhanh, dẫn đến quá tải giao thông, môi trường sống bị ảnh hưởng. Trong khi đó, về thể chế, vẫn còn tình trạng chồng chéo thẩm quyền, thủ tục kéo dài, khó huy động nguồn lực do vướng cơ chế. Chất lượng dịch vụ công tuy đã cải thiện nhưng chưa đáp ứng kỳ vọng của một đô thị đặc biệt, nơi người dân ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng sống.
Từ việc nhận diện rõ các “nút thắt”, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được thiết kế theo hướng đưa ra các giải pháp đồng bộ để tháo gỡ. Đáng chú ý, dự thảo đã nêu cơ chế cho phép Hà Nội thí điểm những vấn đề mới chưa được pháp luật quy định, thậm chí có thể khác với quy định hiện hành, đi kèm các giải pháp kiểm soát để hạn chế rủi ro ảnh hưởng đến đời sống người dân và phát triển kinh tế - xã hội. Đây là quy định mang tính “mở”, bởi không chỉ giải quyết các điểm nghẽn hiện tại mà còn lường trước những vấn đề có thể phát sinh trong tương lai. Nhờ đó, Hà Nội có thể chủ động hơn trong quản lý và điều hành.

Ùn tắc giao thông được xác định là một trong những "điểm nghẽn" của Hà Nội
Song song với đó, các giải pháp về phát triển hạ tầng gắn với quy hoạch cũng được chú trọng, trong đó có định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD - lấy giao thông công cộng làm trục phát triển, hình thành các đô thị nén quanh nhà ga, depot đường sắt. Đây là hướng đi không chỉ giúp giảm áp lực giao thông mà còn tạo dựng không gian sống hiện đại, tiện nghi, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Bên cạnh đó, các chính sách về huy động nguồn lực tài chính, ưu đãi đầu tư, phát triển nhân lực cũng được thiết kế đồng bộ, nhằm tạo nền tảng vững chắc để Hà Nội không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn trước mắt mà còn phát triển bền vững trong dài hạn.
Quan tâm vấn đề này, Tiến sĩ Trần Anh Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Khoa học Hành chính Việt Nam, Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng: Luật Thủ đô (sửa đổi) đã tập trung quy định về thẩm quyền của thành phố Hà Nội trong việc tạo điều kiện, cơ sở pháp lý để ban hành các cơ chế, chính sách, kể cả thực hiện thí điểm, thử nghiệm có rủi ro, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn của Hà Nội hiện nay. Đây chính là sự thể hiện rõ tư tưởng tự quản, tự quyết, tự chịu trách nhiệm vì lợi ích chung - yếu tố cốt lõi để xây dựng một nền quản trị đô thị hiện đại, hướng tới hạnh phúc của người dân.
Thể chế mở - động lực cho hạnh phúc bền vững
Theo các chuyên gia, đổi mới thể chế chính là động lực lâu dài để Hà Nội phát triển và tiến tới mục tiêu Thành phố hạnh phúc. Một trong những điểm đột phá của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là cơ chế thử nghiệm, hay còn gọi là “sandbox thể chế”. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ biến Hà Nội thành “phòng thí nghiệm chính sách”, nơi có thể triển khai những mô hình mới chưa có tiền lệ.
Tiến sĩ Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam trao đổi tại chương trình
Theo Tiến sĩ Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, các cơ chế thử nghiệm sẽ giúp vượt qua “vùng an toàn” trong tư duy, phá vỡ lối mòn trong xây dựng chính sách, qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế.
Từ mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đến các lĩnh vực mới như “Kinh tế bạc”, “Kinh tế số”…, tất cả đều cần một không gian thể chế đủ linh hoạt để thử nghiệm và hoàn thiện. Đây không chỉ là động lực tăng trưởng, mà còn góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng sống - yếu tố cốt lõi của một thành phố hạnh phúc.
Cơ chế thử nghiệm cũng góp phần xử lý những bất cập trong hệ thống pháp luật hiện nay, như mâu thuẫn, chồng chéo, kéo dài thời gian thực hiện dự án. Khi các quy định được linh hoạt áp dụng, các công trình hạ tầng và an sinh xã hội cấp bách sẽ được triển khai nhanh hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Không chỉ dừng lại ở phạm vi Thủ đô, các mô hình nếu được thí điểm thành công sẽ trở thành cơ sở thực tiễn quan trọng để nhân rộng ra các địa phương khác, góp phần hoàn thiện thể chế quốc gia.
Bên cạnh đó, yếu tố con người tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm. Theo PGS.TS.Trần Thị Diệu Oanh - Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công, dự thảo Luật đã thiết kế cơ chế rất mở và linh hoạt để Hà Nội thu hút nhân tài, với quyền tự chủ lớn trong tuyển dụng, đãi ngộ, vị trí việc làm, thậm chí thí điểm ký hợp đồng với công chức. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành đội ngũ cán bộ chất lượng cao, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm.
Xây dựng “Thành phố hạnh phúc” không phải là mục tiêu xa vời, mà bắt đầu từ những thay đổi cụ thể trong thể chế, trong cách quản lý và trong chất lượng phục vụ người dân. Với cách tiếp cận phân quyền mạnh mẽ, cơ chế linh hoạt và tầm nhìn dài hạn, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang mở ra cơ hội để cho Thủ đô Hà Nội được bứt phá.

Khám sức khỏe cho người dân ngay tại Phòng khám Đa khoa
Đại học Y Hà Nội đặt tại Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng
Khi các “điểm nghẽn” được tháo gỡ, khi thể chế trở nên thông thoáng, Hà Nội sẽ không chỉ phát triển nhanh hơn mà còn trở thành nơi đáng sống hơn - một thành phố mà mỗi người dân đều có thể cảm nhận rõ ràng sự an toàn, tiện ích và hạnh phúc trong từng nhịp sống.
Nguồn tin: HIỀN CHI (Báo Hà Nội Mới)
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền