Trong dòng chảy chuyển đổi số, văn hóa đọc không mai một mà đang được “làm mới” bằng nhiều cách sáng tạo trong nhà trường. Từ góc đọc thân thiện, sân khấu hóa tác phẩm đến thư viện số, tại các nhà trường ở xã Thuận An (Hà Nội), việc đọc trở thành trải nghiệm hấp dẫn, nuôi dưỡng tư duy và thói quen học tập suốt đời cho học sinh.
Các em học sinh Trường Mầm non Phú Thị làm quen với sách
Khơi nguồn từ những trải nghiệm đầu đời
Văn hóa đọc không bắt đầu từ những trang sách dày hay những tri thức hàn lâm, mà khởi nguồn từ những trải nghiệm hết sức giản dị, gần gũi. Tại Trường Mầm non Phú Thị, xã Thuận An hình ảnh các em nhỏ được cô giáo dẫn vào những kệ sách nhỏ xinh, đầy màu sắc đã mở ra một “thế giới cổ tích” thu nhỏ. Trẻ ngồi quây quần bên cô, say sưa nghe kể chuyện, rồi nhập vai nhân vật để kể lại câu chuyện theo cách của mình.
Ở lứa tuổi mầm non, việc đọc không đơn thuần là hành vi tiếp nhận chữ viết, mà là quá trình hình thành cảm xúc với sách. Những hoạt động như kể chuyện theo tranh, đọc sách cùng cô, hay sự đồng hành của phụ huynh khi cùng con chia sẻ câu chuyện… đã tạo nên một môi trường đọc mang tính kết nối giữa nhà trường và gia đình, giữa tri thức và cảm xúc. Chính từ những trải nghiệm ấy, kỹ năng ngôn ngữ, tư duy tưởng tượng của trẻ được bồi đắp một cách tự nhiên. Quan trọng hơn, trẻ hình thành cảm giác thân thuộc với sách, nền tảng đầu tiên để nuôi dưỡng thói quen đọc lâu dài.
Nếu ở bậc mầm non, việc đọc gắn với cảm xúc, thì ở bậc tiểu học, văn hóa đọc được tổ chức bài bản hơn, nhưng vẫn giữ tinh thần trải nghiệm và sáng tạo. Tại Trường Tiểu học Dương Quang, "Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026" không chỉ dừng lại ở việc trưng bày sách, mà được triển khai đồng thời cả trong trường học và trên nền tảng mạng xã hội. Điểm đáng chú ý là cách Nhà trường đưa hoạt động đọc vào không gian trải nghiệm. Buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần được sân khấu hóa với các tiểu phẩm, hoạt cảnh, tạo nên không khí sôi nổi, thu hút học sinh tham gia. Cuộc thi “Vẽ tranh theo sách” trở thành cầu nối giữa việc đọc và sáng tạo, giúp học sinh không chỉ tiếp nhận nội dung mà còn chuyển hóa thành cảm nhận cá nhân. Những bức tranh về Bác Hồ, truyện cổ tích, quê hương đất nước… không chỉ thể hiện năng khiếu hội họa mà còn phản ánh chiều sâu cảm thụ của học sinh. Qua đó, việc đọc không còn là hành vi thụ động mà trở thành một quá trình tương tác, sáng tạo, góp phần hình thành nhân cách, bồi dưỡng tình yêu văn hóa dân tộc.
Ngày hội đọc sách của học sinh Trường Tiểu học Phú Thị
Tương tự, tại Trường Tiểu học Phú Thị, “Ngày hội đọc sách” được tổ chức với nhiều tiết mục văn nghệ, kịch ngắn giàu ý nghĩa. Khi những câu chuyện trong sách được “sống lại” trên sân khấu, học sinh có cơ hội tiếp cận tri thức bằng nhiều giác quan, từ đó ghi nhớ sâu sắc hơn. Đây chính là cách làm “giải cấu trúc” việc đọc, đưa sách ra khỏi trang giấy, hòa vào đời sống học đường.
Không gian mở và sự chủ động của người đọc
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong việc phát triển văn hóa đọc hiện nay là chuyển từ mô hình thư viện truyền thống sang không gian đọc mở. Tại Trường Tiểu học Cao Bá Quát, sân trường được thiết kế thành các khu vực đọc sách linh hoạt, nơi học sinh có thể tự do lựa chọn sách, chia sẻ cảm nhận, tham gia các hoạt động giao lưu. Ở đây, người đọc tức học sinh không còn là đối tượng thụ động, mà trở thành chủ thể của hoạt động đọc. Các em được hướng dẫn kỹ năng tìm kiếm thông tin, lựa chọn sách phù hợp, từng bước hình thành năng lực tự học, một trong những năng lực cốt lõi trong giáo dục hiện đại.
Học sinh Trường Tiểu học Cao Bá Quát tra cứu
và đọc sách điện tử tại Thư viện của Nhà trường
Đặc biệt, mô hình “góc đọc lớp học” được triển khai với nhiều hình thức sáng tạo: trưng bày sách theo chủ đề, thiết kế không gian đọc riêng, tổ chức giới thiệu sách do chính học sinh thực hiện. Những hoạt động này không chỉ tạo hứng thú mà còn xây dựng văn hóa đọc theo hướng cộng đồng, nơi việc đọc trở thành một trải nghiệm chung, có sự tương tác và chia sẻ.
Em Huyền My, học sinh lớp 5 chia sẻ: “Khi được giới thiệu sách trước lớp, em thấy mình hiểu sách sâu hơn và cũng thích đọc hơn. Em còn học được cách nói trước đám đông và lắng nghe ý kiến của bạn bè”.
Trong thời đại số, việc giữ gìn văn hóa đọc không thể tách rời với công nghệ. Vấn đề không phải là “chống lại” thiết bị số, mà là tận dụng công nghệ để mở rộng trong không gian đọc. Tại các trường học trên địa bàn xã Thuận An hiện nay, việc tiếp cận tài nguyên số được triển khai một cách có định hướng. Các Nhà trường giới thiệu nền tảng đọc sách điện tử, hướng dẫn học sinh tra cứu những thông tin, khai thác học liệu mở, sử dụng mã QR để truy cập các tài liệu. Thông điệp “Mạch tri thức - từ trang sách đến không gian số” không chỉ là khẩu hiệu, mà được cụ thể hóa trong từng tiết học, từng các hoạt động.
Việc 100% lớp học ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy không chỉ giúp học sinh làm quen với môi trường số, mà còn tạo điều kiện để việc đọc trở nên linh hoạt hơn. Học sinh có thể đọc sách in, tra cứu tài liệu số, xem video minh họa, thậm chí sử dụng AI để hỗ trợ học tập.
Xây dựng xã hội học tập từ nhà trường
Góc thư viện xanh trong mỗi lớp tại Trường Tiểu học Cao Bá Quát
Đằng sau những cách làm sáng tạo ấy là sự chỉ đạo đồng bộ từ chính quyền địa phương. UBND xã Thuận An đã định hướng rõ ràng việc đưa văn hóa đọc vào trường học, gắn với mục tiêu xây dựng thói quen đọc, phát triển năng lực tự học và tiếp cận tri thức linh hoạt.
Các hoạt động được triển khai toàn diện: Tích hợp đọc sách vào chương trình dạy học; khuyến khích học sinh viết cảm nhận, thảo luận để phát triển tư duy phản biện; đổi mới hoạt động thư viện theo hướng tương tác; ứng dụng công nghệ, AI trong hỗ trợ đọc Đặc biệt, mô hình “góc đọc thân thiện”, “thư viện số”, “tủ sách thông minh” được nhân rộng, tạo nên một hệ sinh thái đọc đa dạng, phù hợp với điều kiện thực tế của từng trường.
Không gian đọc vì thế không còn bị giới hạn trong thư viện, mà lan tỏa đến từng lớp học, từng giờ học, thậm chí ra cả không gian mạng. Việc đọc sách dần trở thành một phần tự nhiên trong đời sống của các em học sinh, một thói quen được hình thành từ trải nghiệm, được củng cố bằng công nghệ và được duy trì bằng môi trường văn hóa tích cực.
Từ thực tiễn tại Thuận An có thể thấy, văn hóa đọc không hề “lụi tàn” trước làn sóng công nghệ đang phát triển mạnh mẽ, mà đang chuyển mình theo hướng linh hoạt, đa dạng hơn. Những cách làm sáng tạo - từ “góc sách nhỏ” ở các trường mầm non, sân khấu hóa ở khối các trường tiểu học, đến không gian đọc mở và thư viện số đã chứng minh khi việc đọc được đặt trong một hệ sinh thái phù hợp, nó sẽ tự nhiên phát triển. Giữ gìn văn hóa đọc trong thời đại số không phải là bảo vệ một hình thức cũ, mà là bảo tồn giá trị cốt lõi của việc đọc, khả năng tư duy, cảm thụ và sáng tạo trong những hình thức mới.
Nguồn tin: Xã Thuận An
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền
Đang truy cập :
54
Hôm nay :
14810
Tháng hiện tại
: 653161
Tổng lượt truy cập : 41629293
»
Tin Tức
»
Tin Tức
NGÀY HỘI KHUYẾN HỌC - DÒNG HỌ NGUYỄN VÂN SƠN
TOÀN VĂN PHÁT BIỂU CỦA TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM TẠI HỘI NGHỊ TOÀN QUỐC QUÁN TRIỆT HAI NGHỊ QUYẾT QUAN TRỌNG
THƠ - NHỚ TRƯỜNG XƯA!
CẤP ỦY, CHÍNH QUYỀN, ỦY BAN MTTQ LÃNH ĐẠO, CHỈ ĐẠO HỘI KHUYẾN HỌC PHƯỜNG HOÀN THÀNH XUẤT SẮC NHIỆM VỤ
“KHUYẾN HỌC XANH” - TỪ GIA ĐÌNH ĐẾN NHÀ TRƯỜNG
“KHUYẾN HỌC XANH - VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA THỦ ĐÔ” - ĐÂY LÀ VIỆC LÀM THIẾT THỰC, CÓ Ý NGHĨA THỜI SỰ, CẤP BÁCH VÀ LÂU DÀI
HỘI KHUYẾN HỌC VẪN TỒN TẠI VÀ TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN
ĐỀ ÁN SẮP XẾP CÁC TỔ CHỨC HỘI QUẦN CHÚNG DO ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC GIAO NHIỆM VỤ TRỰC THUỘC MTTQ ĐẢM BẢO HOẠT ĐỘNG HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ
Powered by
