DÒNG HỌ HIẾU HỌC - LÀNG KHOA BẢNG - ĐẤT TỨ DANH HƯƠNG

Thứ năm - 25/09/2025 22:03

Hà Nội xưa có câu “Mỗ, La, Canh, Cót tứ danh hương”, “Nhất Mỗ - Nhì La - Thứ ba Canh, Cót” để chỉ về truyền thống hiếu học ở một vùng đất quê ven đô Hà Nội trước kia. Cót là tên nôm của làng Hạ Yên Quyết (nay thuộc phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội).

Nhà thờ Dòng họ Nguyễn Vân Sơn, phường Yên Hòa

     Từ thế kỷ XIV, cùng với các dòng họ khác như: Họ Hoàng, họ Quản, họ Doãn, họ Nguyễn đã về đây sinh sống và lập thành làng. Làng Cót hay còn gọi là làng Hạ Yên Quyết là 1 trong 20 làng Khoa bảng của Việt Nam và là 1 trong 4 làng Khoa bảng nổi tiếng đất Thăng Long xưa. Từ khi thành lập làng, Dòng họ Cụ Thủy tổ Nguyễn Vân Sơn cùng với 3 Dòng họ: Hoàng, Quản, Doãn tạo nên 4 dòng họ lớn trong làng.

Lãnh đạo Thành phố, quận Cầu Giấy và phường Yên Hòa chụp ảnh
lưu niệm với các thành viên Hội đồng Gia tộc Dòng họ Nguyễn Vân Sơn
tại buổi Lễ gắn biển tên đường phố Nguyễn Xuân Nham

     Trong thời kỳ phong kiến Dòng họ Nguyễn Vân Sơn có 24 Cụ đỗ đạt cao và được cử ra làm quan; trong đó có 01 Cụ đỗ Đệ tam Giáp đồng Tiến sĩ, 10 Cụ đỗ Sinh đồ, 07 Cụ đỗ Giám sinh, trong đó có  04 Cụ đỗ Tam trường. Cụ Thủy tổ của Dòng họ là Cụ Nguyễn Vân Sơn đỗ Giám sinh Triều Lê. Con của Cụ là Cụ Nguyễn Xuân Nham đỗ Đệ tam Giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, khoa thi Kỷ Mùi, năm Cảnh Thống thứ 2 đời vua Lê Hiển Tông (năm 1499), làm quan tới chức Hình bộ cấp sự trung, Thừa Chánh sứ ty. Để ghi nhớ công ơn của Cụ đối với quê hương, ngày 20/01/2024 Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội và quận Cầu Giấy, cùng với các sở, ban ngành Thành phố, phường Yên Hòa và Dòng họ Nguyễn Vân Sơn long trọng tổ chức lễ gắn biển tên đường phố danh nhân Nguyễn Xuân Nham. Đến đời thứ 6 có Cụ Nguyễn Quang Lãm tuy đỗ sinh đồ nhưng được các quan đại thần tiến cử, Cụ được tấn phong: Đặc Tiến Kim Tử Vinh Lộc Đại Phu - Chưởng giám quan, Đô sát giám, Thiêm thái giám, Tham tri giám sự tước Nhân thái bá.

Trao tặng phần thưởng cho cháu Nguyễn Mạnh Huy đạt học vị Thạc sỹ
 

     Ngày nay trong thời đại Hồ Chí Minh vĩ đại, giai đoạn kháng chiến kiến quốc nhiều người con ưu tú của Dòng họ thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xếp bút nghiêng, lên đường đi chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, khi chiến tranh kết thúc thì những người con đó lại trở về tiếp tục học tập để phục vụ cho công cuộc tái thiết và xây dựng quê hương đất nước. Trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn thách thức, nhưng những người con Dòng họ Nguyễn Vân Sơn vẫn viết tiếp lên truyền thống của cha ông về tinh thần hiếu học tiểu biểu, với quyết tâm “Học, học nữa, học mãi”, “Học không bào giờ cùng”, “Học tập sốt đời”; có thể kể đến PGS.TS.Đại tá Nguyễn Phúc Hiểu, người đã có nhiều những công trình nghiên cứu khoa học phục vụ trong quân đội; PGS.TS.Nguyễn Thị Sơn với các công trình nghiên cứu vi sinh học phục vụ đất nước. Nhiều người đã đem hết những kiến thức của mình đã được học trong Nhà trường, cũng như qua các tài liệu khoa học để cống hiến cho đất nước.

Ông Nguyễn Văn Việt - Trưởng Hội đồng gia tộc nói chuyện
về truyền thống hiếu học của Dòng họ với các cháu học sinh
 

     Để tiếp nối và phát huy truyền thống hiếu học của cha ông, được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền địa phương và đặc biệt là của Hội đồng Gia tộc Dòng họ, năm 2002 Chi hội khuyến học của Dòng họ Nguyễn Vân Sơn được thành lập. Kể từ đó đến nay, trải qua hơn 20 năm hoạt động, công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập tại địa phương của Dòng họ đã có được những kết quả tích cực, nhiều con cháu trong Dòng họ đã có được học  hàm, học vị cao trong học tập, nghiên cứu khoa học phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; trong đó có 02 Phó Giáo sư, Tiến sĩ; 24 Thạc sĩ, trong đó có 02 Nghiên cứu sinh, 200 Kỹ sư, Cử nhân và nhiều con cháu đang học Đại học, trên Đại học. Nhiều gia đình và cá nhân đã được các cấp khen tặng danh hiệu: “Gia đình học tập”, “Công dân học tập” tiêu biểu.

Ông Nguyễn Bá Châu - Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Hà Nội
phát biểu tại Ngày hội Khuyến học Dòng họ Nguyễn Vân Sơn năm 2025
 

     Trong những năm gần đây, công tác khuyến học, khuyến tài của Dòng họ đã đi vào thực chất, với những hoạt động có hiệu quả, cụ thể và thiết thực hơn như: Dòng họ phối hợp với các trường phổ thông trong địa bàn phường tổ chức hoạt động cho học sinh tìm hiểu truyền thống hiếu học của Dòng họ. Đặc biệt năm 2024, được sự ủng hộ của Hội đồng Gia tộc và toàn thể các thành viên trong Dòng họ, Chi hội Khuyến học đã thành lập được Quỹ Khuyến học mang tên danh nhân Nguyễn Xuân Nham. Qua đó đã nhiều cá nhân và gia đình trong Dòng họ ủng hộ chương trình qua nhiều các hình thức, như: Mua sắm trang thiết bị học tập cho các con cháu, xây dựng tủ sách cá nhân, tủ sách gia đình; Ủng hộ kinh phí xây dựng phát triển Quỹ Khuyến học Nguyễn Xuân Nham của Dòng họ. Bình quân Quỹ Khuyến học của Dòng họ đạt 57.400 đồng/người, với tổng số 313 thành viên trong toàn Dòng họ.
     Bước vào năm học 2025-2026, được sự ủng hộ của Hội đồng Gia tộc Chi hội Khuyến học Dòng họ Nguyễn Vân Sơn đã chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động của năm học mới để trình Hội đồng Gia tộc, sau đó sẽ đi vào các hoạt động cụ thể như: Đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, đánh giá bình xét “Công dân học tập” và “Gia đình học tập” theo các tiêu chí đã được thông qua.

Bà Lê Thanh Thủy - UVTV, Trưởng ban Phong trào Hội Khuyến học
Hà Nội trao Giấy khen cho "Gia đình học tập" và "Công dân học tập" 
tại Ngày hội Khuyến học Dòng họ Nguyễn Vân Sơn năm 2024
 

     Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và kêu gọi các thành viên, các gia đình trong Dòng họ tiếp tục xây dựng, ủng hộ phát triển Quỹ Khuyến học Nguyễn Xuân Nham của Dòng họ; Tăng cường mua sắm, bổ sung các trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho việc học tập của các con cháu, phấn đấu xây dựng bình quân Quỹ Khuyến học Dòng họ hàng năm đạt 60.000 đồng/người.
     Tổ chức các hoạt động để các con cháu hiểu sâu hơn truyền thống của Dòng họ. Khơi dậy cho các con cháu tinh thần hiếu học của bản thân tiếp nối truyền thống của cha ông - Truyền thống của Dòng họ Nguyễn Vân Sơn hiếu học - Làng Khoa bảng - Đất tứ danh hương./.

 

Tin bài và ảnh: NGUYỄN MINH LIÊM
Dòng họ Nguyễn Vân Sơn, phường Yên Hòa

Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền

Những tin mới hơn

• HÀNH TRÌNH CỐNG HIẾN ĐẦY Ý CHÍ, NGHỊ LỰC VÀ NIỀM TIN (20/10/2025)
• HÀNH TRÌNH CỐNG HIẾN BỀN BỈ CỦA “CÔNG DÂN THỦ ĐÔ ƯU TÚ” NGUYỄN KIM NỮ HIẾU (20/10/2025)
• TỪ CHỐI 3 SUẤT HỌC BỔNG MỸ, NAM SINH TRƯỜNG “LÀNG” QUYẾT TÂM CHỌN HỌC TẠI VIỆT NAM (21/10/2025)
• VƯỢT TRỞ NGẠI VỀ SỨC KHỎE, NỮ SINH NGOẠI THƯƠNG HOÀN THÀNH TẤM BẰNG CỬ NHÂN ĐÚNG HẠN (21/10/2025)
• NAM SINH ĐỖ THỦ KHOA HỌC SINH GIỎI HÓA CỦA HÀ NỘI (20/10/2025)
• BA HỌC SINH LỚP 10 CỦA HÀ NỘI VÀO ĐỘI TUYỂN THI QUỐC GIA (19/10/2025)
• NGƯỜI PHU CHỮ MỘT ĐỜI LÀM KHUYẾN HỌC (27/09/2025)
• HÀNH TRÌNH CHẠM TỚI ƯỚC MƠ CỦA CÔ GÁI SỐNG CHUNG VỚI BẠI NÃO (28/09/2025)
• NAM SINH DUY NHẤT ĐẠT ĐIỂM TUYỆT ĐỐI THI HỌC SINH GIỎI CỦA HÀ NỘI (19/10/2025)
• NHÀ GIÁO - “NGỌN LỬA” NHIỆT HUYẾT CỦA GIÁO DỤC THỦ ĐÔ (27/09/2025)

Những tin cũ hơn

• NỮ CHỦ TỊCH HỘI KHUYẾN HỌC PHƯỜNG - NGƯỜI ƯƠM MẦM HẠNH PHÚC (25/09/2025)
• HÀ NỘI: BỐ THỢ XÂY, MẸ CẤY THUÊ, CON HỌC TRƯỜNG Y, NGƯỜI DU HỌC PHÁP (21/09/2025)
• NGHỊ LỰC TỪ LÀNG QUÊ: CÔ HỌC TRÒ NGHÈO VỮNG VÀNG GIỮA NGHỊCH CẢNH (20/09/2025)
• JENNY BẢO NGỌC- “NGÔI SAO NHỎ” TRUYỀN CẢM HỨNG GIỮA HỘI NGHỊ TRI THỨC THỦ ĐÔ (19/09/2025)
• HỌC SINH NEWTON ĐẠI DIỆN CHO HỌC SINH - SINH VIÊN HÀ NỘI PHÁT BIỂU TẠI HỘI NGHỊ TRAO THƯỞNG GƯƠNG HỌC TẬP TIÊU BIỂU NĂM 2025 (19/09/2025)
• CỤ ÔNG NHẬN BẰNG TỐT NGHIỆP BÁC SĨ LOẠI GIỎI Ở TUỔI 75 (17/08/2025)
• HAI HỌC SINH HÀ NỘI ĐOẠT GIẢI OLYMPIC SINH HỌC QUỐC TẾ (28/07/2025)
• HỌC SINH HÀ NỘI GIÀNH HUY CHƯƠNG VÀNG OLYMPIC HÓA HỌC QUỐC TẾ 2025 (28/07/2025)
• NAM SINH THỦ KHOA KHỐI A00 - 3 NĂM KHÔNG DÙNG ĐIỆN THOẠI, BỀN BỈ TỰ HỌC (22/07/2025)
• TÍNH CÁCH THỦ KHOA KHỐI A00 ĐẾN TỪ TRƯỜNG LÀNG HÀ NỘI TRONG MẮT BẠN BÈ (22/07/2025)