TẦM QUAN TRỌNG CỦA “BA MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC” TRẺ EM, HỌC SINH, SINH VIÊN TRONG THỜI KỲ MỚI

Thứ năm - 27/11/2025 18:01

Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục, đào tạo; lấy người học là trung tâm, là chủ thể của quá trình giáo dục và đào tạo; nhà trường là nền tảng, nhà giáo là động lực, quyết định đến chất lượng giáo dục, đào tạo. Chính vì vậy “ba môi trường giáo dục” trẻ em, học sinh, sinh viên trong thời kỳ mới là nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Quang cảnh Hội nghị Tọa đàm “Tăng cường phối hợp giữa gia đình,
nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên
trong thời kỳ mới” giữa Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Giáo dục và Đào tạo

Trong quá trình phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục và đào tạo, cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu. Nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đã được ban hành, thúc đẩy giáo dục và đào tạo đổi mới, phát triển mạnh mẽ, đạt được những kết quả quan trọng. Việt Nam thuộc nhóm 21 quốc gia sớm đạt mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc đến năm 2030 về giáo dục chất lượng.
Tuy nhiên, giáo dục và đào tạo vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế, chưa thực sự trở thành động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước. Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế đó là do chưa nhận thức và thực hiện đầy đủ, quyết liệt quan điểm về giáo dục và đào tạo là “quốc sách hàng đầu”, là “sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân”…
Trong bối cảnh thế giới có những thay đổi sâu sắc, toàn diện, đặc biệt công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang tái định hình nền giáo dục trên phạm vi toàn cầu, mỗi quốc gia đều phải xác định lại tầm nhìn và chiến lược mới cho hệ thống giáo dục trong tương lai. Đất nước ta đã chuyển mình mạnh mẽ và bước sang một giai đoạn mới sau 80 năm thành lập Nước - Giai đoạn phát triển dựa trên nền tảng số - kỹ năng số. Đây là cơ hội lịch sử để chúng ta phát triển bứt phá trước những yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đang đặt ra cấp bách. Nắm bắt được xu hướng phát triển tất yếu đó, thời gian vừa qua Bộ Chính trị đã ban hành đồng bộ các Nghị quyết quan trọng để quyết tâm thực hiện mục tiêu phát triển đất nước trong Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
Quan điểm chỉ đạo của Đảng tại Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 về “Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo”: Nhận thức sâu sắc, đầy đủ và thực hiện nhất quán quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc. Phát triển giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân…Toàn xã hội có trách nhiệm chăm lo, tham gia đóng góp nguồn lực và giám sát phát triển giáo dục.
Phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc, xây dựng xã hội học tập, khơi dậy mạnh mẽ các phong trào thi đua trong Nhân dân và trong toàn xã hội về học tập, tự học tập, học tập không ngừng, học tập suốt đời vì sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước, vì tương lai của dân tộc.
Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục, đào tạo. Người học là trung tâm, là chủ thể của quá trình giáo dục và đào tạo; nhà trường là nền tảng, nhà giáo là động lực, quyết định chất lượng giáo dục, đào tạo. Thực hiện phương châm "thầy ra thầy, trò ra trò" trên các mặt đạo đức, nhân cách, tri thức; kiên quyết chấn chỉnh tiêu cực trong giáo dục, coi trọng danh dự người thầy, tôn vinh người thầy trong xã hội.
Giáo dục bảo đảm hài hoà giữa tính toàn dân và tinh hoa, toàn diện và chuyên sâu, dân tộc và toàn cầu. Phát triển giáo dục trên nền tảng văn hóa, giá trị truyền thống dân tộc, đồng thời tiếp thu tinh hoa nhân loại, chuẩn mực quốc tế; giáo dục, đào tạo công dân Việt Nam trở thành công dân toàn cầu”.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0, sự phát triển của trẻ em, học sinh, sinh viên (gọi chung là người học) không chỉ dừng lại ở kiến thức mà còn ở kỹ năng sống, năng lực thích ứng và phẩm chất công dân toàn cầu. Để đạt được mục tiêu này, vai trò của mô hình “Ba môi trường giáo dục” trẻ em, học sinh, sinh viên trong thời kỳ mới giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội lại càng trở nên thiết yếu và cấp bách hơn bao giờ hết.
- Nhà trường: Giữ vai trò nòng cốt, tổ chức các hoạt động giáo dục có hệ thống, trang bị kiến thức khoa học, kỹ năng chuyên môn.
- Gia đình: Là cái nôi đầu tiên, nơi hình thành nhân cách, bồi đắp giá trị đạo đức, tình cảm và truyền thống văn hóa.
- Xã hội: Cung cấp môi trường thực tiễn, tạo điều kiện để người học trải nghiệm, thực hành và rèn luyện năng lực công dân, hội nhập.
Sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa “Ba môi trường giáo dục” này là chìa khóa vàng để kiến tạo một thế hệ người học vừa có tri thức, vừa có đạo đức, ý chí, sẵn sàng trở thành chủ nhân tương lai của Thủ đô và đất nước.

GS.TS.Nguyễn Thị Doan - Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng,
Nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam phát biểu
tại Hội nghị Tọa đàm “Tăng cường phối hợp giữa gia đình,
nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên
trong thời kỳ mới” giữa Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Giáo dục và Đào tạo

* Thực trạng hiện nay và những thách thức trong công tác phối hợp “Ba môi trường giáo dục” trẻ em, học sinh, sinh viên trong thời kỳ mới giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Thành phố Hà Nội đã đạt được những thành tựu đáng kể trong công tác phối hợp này tại các Nhà trường thông qua các mô hình như: Ban đại diện cha mẹ học sinh, các chương trình tình nguyện, hoạt động trải nghiệm cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những “khoảng trống” cần được lấp đầy như:
Thứ nhất, Khoảng cách về quan điểm giáo dục: Sự khác biệt giữa phương pháp giáo dục hiện đại của Nhà trường và phương pháp giáo dục truyền thống của một số gia đình, đặc biệt ở các vùng nông thôn (chủ yếu vùng ngoại thành).
Thứ hai, Thiếu cơ chế liên kết đồng bộ: Các hoạt động phối hợp tổ chức, triển khai thực hiện đôi khi còn mang tính hình thức, chưa thực chất, phong phú và hiệu quả, chưa đi vào chiều sâu, thiếu sự kết nối cập nhật thông tin thường xuyên, minh bạch và hai chiều.
Thứ ba, Áp lực từ xã hội số: Gia đình và Nhà trường còn lúng túng trong việc định hướng, quản lý người học sử dụng các nền tảng công nghệ thông tin, mạng xã hội một cách an toàn và hiệu quả.
Thứ tư, Hạn chế nguồn lực hỗ trợ từ cộng đồng: Sự tham gia của các doanh nghiệp, tổ chức xã hội vào hoạt động công tác giáo dục và đào tạo còn chưa thật sự tích cực, bền vững và chuyên nghiệp.

TS.Phạm Ngọc Thưởng - Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo
phát biểu tại Hội nghị Tọa đàm “Tăng cường phối hợp giữa gia đình,
nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên
trong thời kỳ mới” giữa Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Giáo dục và Đào tạo

* Các giải pháp đột phá tăng cường sự phối hợp “Ba môi trường giáo dục” trẻ em, học sinh, sinh viên trong thời kỳ mới giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội.
Để giải quyết các thách thức trên, xin mạnh dạn đề xuất một số giải pháp mang tính chiến lược và hành động như sau:
Một là, Nâng cao năng lực và trách nhiệm của Nhà trường: Chuyển đổi vai trò: Nhà trường phải trở thành “Trung tâm điều phối” sự phối hợp, chủ động xây dựng các kế hoạch giáo dục mang tính mở, tích hợp, có sự tham gia ý kiến của phụ huynh và cộng đồng xã hội; Đào tạo giáo viên: Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên kỹ năng làm công tác xã hội, kỹ năng tham vấn tâm lý và kỹ năng giao tiếp, lắng nghe để trở thành “Người bạn đồng hành” tin cậy của gia đình.
Hai là, Phát huy vai trò chủ động của Gia đình: Tuyên truyền và tập huấn: Tổ chức các chuyên đề, hội thảo chuyên sâu về “Làm cha mẹ thông thái trong thời đại số” và các phương pháp giáo dục tích cực, kỷ luật không nước mắt; Tạo kênh phản hồi thông tin thường xuyên: Thiết lập các nền tảng công nghệ (ứng dụng, sổ liên lạc điện tử) để phụ huynh học sinh dễ dàng nắm bắt kịp thời, trao đổi thường xuyên và tham gia giám sát chất lượng giáo dục của Nhà trường.
Ba là, Mở rộng nguồn lực và trách nhiệm của Xã hội: Xây dựng “Mạng lưới học tập cộng đồng”: Khuyến khích Hội Khuyến học, Đoàn Thanh niên, các tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp cùng tham gia vào hoạt động giáo dục kỹ năng sống, hướng nghiệp và các hoạt động tình nguyện cho học sinh, sinh viên; Thực thi “Giáo dục không gian mở”: Tận dụng tối đa các địa điểm di tích văn hóa, lịch sử, các khu công nghiệp, chế xuất, khu công nghệ cao, các tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố làm nơi tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo, thúc đẩy tinh thần khuyến học, khuyến tài trong toàn xã hội.
Công tác chăm sóc, giáo dục người học là một “trách nhiệm cộng đồng” chứ không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành Giáo dục và Đào tạo. Bằng tinh thần đổi mới, trách nhiệm và tâm huyết, cùng với với sự quan tâm, hỗ trợ đắc lực từ các sở, ban, ngành có liên quan và sự đồng lòng của ba môi trường Nhà trường - Gia đình - Xã hội, chúng ta sẽ tạo ra một hệ sinh thái giáo dục toàn diện, vững mạnh, đào tạo nên những thế hệ người học ưu tú, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Thủ đô ngàn năm văn hiến, anh hùng.

Tin bài và ảnh: NGUYỄN BÁ CHÂU
Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Hà Nội

Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền

Tổ chức Hội Khuyến học Việt Nam

1. Tôn chỉ, mục đích Hội Khuyến học Việt Nam là tổ chức xã hội của mọi công dân và tổ chức Việt Nam tâm huyết với sự nghiệp "trồng người góp sức phấn đấu cho phong trào " toàn dân học tập, toàn dân tham gia làm giáo dục", "cả nước trở thành một xã hội học tập" nhằm nâng cao dân trí, đào tạo...

Danh Mục Chính

Thống kê truy cập

Liên Kết

» Tin Tức » Tin Tức

TẦM QUAN TRỌNG CỦA “BA MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC” TRẺ EM, HỌC SINH, SINH VIÊN TRONG THỜI KỲ MỚI

Tiêu Điểm

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá về website này như thế nào?

•Giới thiệu

Tổ chức Hội Khuyến học Việt Nam