XÂY DỰNG GIA ĐÌNH TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
- Thứ sáu - 31/07/2026 12:31
- |In ra
- |Đóng cửa sổ này
Trong bối cảnh chuyển đổi số, già hóa dân số, hội nhập quốc tế cùng nhiều biến đổi về cấu trúc gia đình, việc đổi mới tư duy, hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả công tác tham mưu xây dựng gia đình đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu tại hội thảo
Ngày 30-7, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội thảo khoa học "Tăng cường công tác tham mưu xây dựng gia đình trong tình hình mới".
Với sự tham gia của lãnh đạo nhiều bộ, ngành, địa phương cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, hội thảo nhằm Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới; đồng thời tạo diễn đàn để các nhà khoa học, nhà quản lý trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác tham mưu trong lĩnh vực gia đình.
Gia đình - nền tảng của phát triển bền vững
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy khẳng định, gia đình luôn được xác định là tế bào của xã hội, là môi trường đầu tiên nuôi dưỡng, giáo dục, hình thành nhân cách con người, đồng thời là nơi gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu tại hội thảo
Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, suốt chiều dài lịch sử, những giá trị cốt lõi như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình và tự lực tự cường đều được hình thành từ mỗi gia đình trước khi lan tỏa ra cộng đồng. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với công tác xây dựng gia đình, hướng tới mục tiêu xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, tạo nền tảng để phát triển con người toàn diện.
Tuy nhiên, cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế, gia đình Việt Nam cũng đang có nhiều thay đổi về quy mô, cấu trúc cũng như chức năng. Quy mô gia đình ngày càng thu hẹp; mức sinh tại nhiều đô thị lớn giảm; khoảng cách thế hệ, khác biệt về lối sống cùng những vấn đề liên quan đến hôn nhân, ly hôn, giáo dục con cái đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý và xây dựng gia đình.
Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, xây dựng gia đình trong kỷ nguyên mới không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ các giá trị truyền thống mà còn là đầu tư cho chất lượng con người. Mỗi thành viên cần được trang bị tri thức, bản lĩnh và năng lực làm chủ công nghệ để góp phần xây dựng đất nước phát triển bền vững.
Với sự tham gia của lãnh đạo nhiều bộ, ngành, địa phương cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, hội thảo nhằm Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới; đồng thời tạo diễn đàn để các nhà khoa học, nhà quản lý trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác tham mưu trong lĩnh vực gia đình.
Gia đình - nền tảng của phát triển bền vững
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy khẳng định, gia đình luôn được xác định là tế bào của xã hội, là môi trường đầu tiên nuôi dưỡng, giáo dục, hình thành nhân cách con người, đồng thời là nơi gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu tại hội thảo
Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, suốt chiều dài lịch sử, những giá trị cốt lõi như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình và tự lực tự cường đều được hình thành từ mỗi gia đình trước khi lan tỏa ra cộng đồng. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với công tác xây dựng gia đình, hướng tới mục tiêu xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, tạo nền tảng để phát triển con người toàn diện.
Tuy nhiên, cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế, gia đình Việt Nam cũng đang có nhiều thay đổi về quy mô, cấu trúc cũng như chức năng. Quy mô gia đình ngày càng thu hẹp; mức sinh tại nhiều đô thị lớn giảm; khoảng cách thế hệ, khác biệt về lối sống cùng những vấn đề liên quan đến hôn nhân, ly hôn, giáo dục con cái đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý và xây dựng gia đình.
Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, xây dựng gia đình trong kỷ nguyên mới không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ các giá trị truyền thống mà còn là đầu tư cho chất lượng con người. Mỗi thành viên cần được trang bị tri thức, bản lĩnh và năng lực làm chủ công nghệ để góp phần xây dựng đất nước phát triển bền vững.
Các đại biểu tham dự hội thảo
Các tham luận tại hội thảo cũng thống nhất nhận định, quan điểm của Đảng về xây dựng gia đình ngày càng phát triển theo hướng toàn diện hơn. Nếu trước đây gia đình chủ yếu được nhìn nhận là hậu phương và đơn vị kinh tế, thì nay đã được xác định là môi trường hình thành nhân cách, không gian bảo tồn và sáng tạo văn hóa, nguồn lực nội sinh, chủ thể của phát triển bền vững.
Đặc biệt, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW tiếp tục đặt gia đình trong tổng thể chiến lược phát triển con người, phát triển văn hóa, nâng cao sức mạnh nội sinh quốc gia. Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là khẳng định vai trò của gia đình mà còn phải cụ thể hóa thành hệ thống chính sách, nguồn lực, cơ chế phối hợp hiệu quả giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
Đổi mới tư duy để thích ứng
Một trong những nội dung được nhiều các đại biểu quan tâm là những tác động ngày càng sâu rộng của chuyển đổi số và sự biến đổi cấu trúc gia đình đối với đời sống xã hội hiện nay.
Đặc biệt, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW tiếp tục đặt gia đình trong tổng thể chiến lược phát triển con người, phát triển văn hóa, nâng cao sức mạnh nội sinh quốc gia. Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là khẳng định vai trò của gia đình mà còn phải cụ thể hóa thành hệ thống chính sách, nguồn lực, cơ chế phối hợp hiệu quả giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
Đổi mới tư duy để thích ứng
Một trong những nội dung được nhiều các đại biểu quan tâm là những tác động ngày càng sâu rộng của chuyển đổi số và sự biến đổi cấu trúc gia đình đối với đời sống xã hội hiện nay.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi, Phó Giám đốc Cơ quan Báo
và Phát thanh, truyền hình Hà Nội chia sẻ tại hội thảo
và Phát thanh, truyền hình Hà Nội chia sẻ tại hội thảo
Theo đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, gia đình Việt Nam đang chuyển mạnh từ mô hình đa thế hệ sang gia đình hạt nhân. Bên cạnh những mặt tích cực như nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng điều kiện đầu tư cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe, xu hướng này cũng làm giảm sự gắn kết giữa các thế hệ, gia tăng nguy cơ cô đơn ở người cao tuổi và suy giảm chức năng hỗ trợ tinh thần vốn có của gia đình truyền thống.
Cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều mô hình gia đình mới, kéo theo những thay đổi đáng kể trong việc thực hiện chức năng kinh tế, giáo dục, chăm sóc và duy trì quan hệ giữa các thế hệ.
Các chuyên gia cho rằng, công tác gia đình cần chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển gia đình bền vững, lấy gia đình làm trung tâm của các chính sách an sinh. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều gia đình chịu áp lực kinh tế lớn, quỹ thời gian dành cho con cái ngày càng thu hẹp; không ít phụ huynh phó mặc việc giáo dục nhân cách cho nhà trường, trong khi trẻ em và thanh thiếu niên chịu tác động mạnh từ môi trường mạng.
Cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều mô hình gia đình mới, kéo theo những thay đổi đáng kể trong việc thực hiện chức năng kinh tế, giáo dục, chăm sóc và duy trì quan hệ giữa các thế hệ.
Các chuyên gia cho rằng, công tác gia đình cần chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển gia đình bền vững, lấy gia đình làm trung tâm của các chính sách an sinh. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều gia đình chịu áp lực kinh tế lớn, quỹ thời gian dành cho con cái ngày càng thu hẹp; không ít phụ huynh phó mặc việc giáo dục nhân cách cho nhà trường, trong khi trẻ em và thanh thiếu niên chịu tác động mạnh từ môi trường mạng.
Hội thảo đã nhận được 24 bài tham luận và 2 ý kiến phát biểu trực tiếp
Chuyển đổi số mang lại nhiều thuận lợi trong kết nối, song cũng làm gia tăng nguy cơ "giao tiếp ảo" lấn át giao tiếp trực tiếp, dẫn tới khoảng cách thế hệ, giảm sự chia sẻ trong gia đình và phát sinh các hình thức bạo lực, xâm hại mới trên không gian mạng. Điều đó đòi hỏi phải đồng thời hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý, xây dựng cơ sở dữ liệu và tăng cường giáo dục kỹ năng số cho các thành viên trong mỗi gia đình hiện nay.
Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, trong hệ thống "nhà trường - gia đình - xã hội", gia đình luôn giữ vai trò là môi trường giáo dục đầu tiên và có ảnh hưởng lâu dài nhất đối với sự hình thành nhân cách của học sinh. Vì vậy, ngành Giáo dục sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình như "Trường học cho cha mẹ", tăng cường các khóa tập huấn kỹ năng làm cha mẹ, giáo dục giới tính, phòng chống bạo lực học đường, hướng dẫn sử dụng công nghệ an toàn và đồng hành cùng con trên môi trường số.
Với góc nhìn truyền thông, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội cho rằng, báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo dựng nhận thức xã hội và đồng thuận đối với công tác xây dựng gia đình. Trong kỷ nguyên số, khái niệm về "Gia đình số" ngày càng trở nên phổ biến, mở ra nhiều những cơ hội kết nối nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức.
Theo ông, khi các thành viên quá lệ thuộc vào công nghệ thì hiện tượng "cùng một mái nhà nhưng sống trong nhiều thế giới" đang ngày càng phổ biến. Bởi vậy, bên cạnh "gia đình số" cần hình thành khái niệm "cha mẹ số" - những phụ huynh có đủ kiến thức, kỹ năng để hướng dẫn con sử dụng công nghệ đúng cách, an toàn, phù hợp với các giá trị văn hóa truyền thống; và “thầy giáo số” - nhân tố quan trọng để dẫn dắt giới trẻ làm chủ công nghệ một cách đúng đắn.
Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, trong hệ thống "nhà trường - gia đình - xã hội", gia đình luôn giữ vai trò là môi trường giáo dục đầu tiên và có ảnh hưởng lâu dài nhất đối với sự hình thành nhân cách của học sinh. Vì vậy, ngành Giáo dục sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình như "Trường học cho cha mẹ", tăng cường các khóa tập huấn kỹ năng làm cha mẹ, giáo dục giới tính, phòng chống bạo lực học đường, hướng dẫn sử dụng công nghệ an toàn và đồng hành cùng con trên môi trường số.
Với góc nhìn truyền thông, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội cho rằng, báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo dựng nhận thức xã hội và đồng thuận đối với công tác xây dựng gia đình. Trong kỷ nguyên số, khái niệm về "Gia đình số" ngày càng trở nên phổ biến, mở ra nhiều những cơ hội kết nối nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức.
Theo ông, khi các thành viên quá lệ thuộc vào công nghệ thì hiện tượng "cùng một mái nhà nhưng sống trong nhiều thế giới" đang ngày càng phổ biến. Bởi vậy, bên cạnh "gia đình số" cần hình thành khái niệm "cha mẹ số" - những phụ huynh có đủ kiến thức, kỹ năng để hướng dẫn con sử dụng công nghệ đúng cách, an toàn, phù hợp với các giá trị văn hóa truyền thống; và “thầy giáo số” - nhân tố quan trọng để dẫn dắt giới trẻ làm chủ công nghệ một cách đúng đắn.
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương
Vũ Thanh Mai kết luận tại hội thảo
Vũ Thanh Mai kết luận tại hội thảo
Kết luận hội thảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai nhấn mạnh, những kết quả của hội thảo tiếp tục làm sâu sắc hơn nhận thức về vị trí, vai trò của gia đình Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Nhiều đại biểu thống nhất quan điểm: Cần chuyển từ tư duy coi gia đình chủ yếu là đối tượng của chính sách sang coi gia đình là chủ thể của phát triển; từ tiếp cận công tác gia đình như một lĩnh vực riêng sang tiếp cận gia đình trong tổng thể chiến lược phát triển con người, văn hóa và phát triển bền vững đất nước.
Theo ông Vũ Thanh Mai, những kết quả nghiên cứu, trao đổi tại hội thảo sẽ bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng gia đình trong tình hình mới, để gia đình Việt Nam thực sự trở thành nền tảng của xã hội hạnh phúc và là động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Theo ông Vũ Thanh Mai, những kết quả nghiên cứu, trao đổi tại hội thảo sẽ bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng gia đình trong tình hình mới, để gia đình Việt Nam thực sự trở thành nền tảng của xã hội hạnh phúc và là động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Nguồn tin: ĐIỆP QUYÊN
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền