TỪ LÝ TƯỞNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐẾN HIỆN THỰC HẠNH PHÚC: CHÍNH QUYỀN KIẾN TẠO, GẦN DÂN, VÌ DÂN

• Thứ năm - 29/10/2026 18:58
• |In ra
• |Đóng cửa sổ này

Ông Vũ Văn Thập, Bí thư thôn Toàn Thắng, xã Phúc Thịnh

     Đội ngũ cán bộ thôn trong mô hình xã xã hội chủ nghĩa đang từng bước phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo. Từ đề xuất giải pháp đến tổ chức thực hiện, họ trở thành cầu nối tin cậy giữa chính quyền xã với nhân dân, góp phần đưa các chủ trương vào cuộc sống.
     Sáng kiến kiến tạo không gian sống xanh
     Buổi sáng thứ Bảy trung tuần tháng 8, sau hơn 1 tháng dự thảo Đề án xây dựng xã xã hội chủ nghĩa Phúc Thịnh được ban hành, thôn Toàn Thắng tổ chức hội nghị lấy ý kiến đóng góp của nhân dân. 150 đại biểu đại diện các hộ dân tham dự, 100% nhất trí, đồng tình. Khoảng 9 giờ 30, hội nghị kết thúc. Cơn mưa nhẹ buổi sáng khiến trời dịu lại. Ông Vũ Văn Thập, Bí thư thôn Toàn Thắng có được giây phút thảnh thơi, thư thả trong hội trường nhà văn hóa thôn.
     Theo ông Bí thư thôn, trong 26 thôn của xã Phúc Thịnh sau hợp nhất, thôn mới Toàn Thắng có đặc thù riêng: được hình thành từ 4 Tổ dân phố của thị trấn Đông Anh trước đây, gồm Tổ dân phố 25-26-27-28 với tổng số 1.256 hộ tương đương 4.560 nhân khẩu. Do thị trấn mật độ dân số đông, người dân trong thôn chủ yếu là cán bộ, công nhân, viên chức công tác trong các cơ quan, xí nghiệp hoặc tiểu thương kinh doanh, buôn bán nhỏ lẻ, nhà nọ sát nhà kia, quỹ đất hạn hẹp, không gian xanh công cộng của thôn Toàn Thắng vì thế mà cũng bị hạn chế so với các thôn khác thuộc các xã nông nghiệp trước đây, quỹ đất rộng rãi, dư địa rộng hơn.
     “Trong 54 tiêu chí cụ thể, chi tiết nêu trong dự thảo đề án dày 120 trang, Toàn Thắng cơ bản đáp ứng đầy đủ những yêu cầu, nội dung này. Duy tiêu chí không gian sống xanh, thôn tôi còn thiếu do lý do khách quan, quỹ đất eo hẹp. Chúng tôi đã chủ động đề xuất lên xã xin chủ trương, bố trí cho quỹ đất làm không gian cây xanh, công cộng để bà con có chỗ vui chơi, tập thể dục và các hoạt động văn hóa, văn nghệ cộng đồng. Xã đã đồng ý và đã có phương án rồi, nội trong thời gian tới sẽ triển khai xây dựng”, ông Vũ Văn Thập phấn khởi.
     Đưa tôi ra thăm công trình kè sông Đào vừa hoàn thành, ông Vũ Văn Thập tự hào: “Bà con phấn khởi lắm. Dự án kè sông Đào có từ thời kỳ còn huyện Đông Anh cũ, khi chính quyền địa phương 2 cấp hình thành, dự án vừa mới triển khai hoàn thiện. Hai bên bờ sông với chiều dài hơn 100 m được kè cứng bê tông thẳng thớm tạo không gian công cộng khoáng đạt. Hàng chục dụng cụ tập thể dục ngoài trời được lắp đặt. Mỗi chiều, người dân ra tập thể dục, các cháu đạp xe ngoài trời, chạy bộ rèn luyện nâng cao sức khỏe, rất đông vui tấp nập”.

Những ngày đầu triển khai mô hình xã xã hội chủ nghĩa,
phát huy tinh thần dân chủ, chủ động, sáng tạo, đội ngũ cán bộ thôn
lúc nào cũng bận rộn, "miệng nói, tay làm, tai lắng nghe"

     Vẫn còn một đoạn sông Đào chưa được kè do vướng các hộ dân đã hình thành, công trình nhà ở được xây dựng từ lâu, ông Vũ Văn Thập lý giải: Dự án giai đoạn 2 kè sông Đào đang được triển khai, đã hoàn tất các thủ tục cả rồi. Trong số hơn 60 hộ nằm trong dự án, hơn 30 hộ phải di dời, tái định cư do bị thu hồi đất ở hoàn toàn. Công tác kiểm đếm đã hoàn tất, mọi người đều vui vẻ chấp hành, đồng thuận, không có ý kiến phản đối. Tất cả đều vì cái chung. Có được kết quả này, ngoài sự đồng thuận của người dân, công tác tuyên truyền, dân vận của chính quyền còn nhờ vào cách làm mới.
     “Cách làm mới”, theo lời ông Vũ Văn Thập, đó là cách thức triển khai trong hoạt động công vụ thu hồi đất. Cụ thể, với dự án kè sông Đào giai đoạn 2 sắp triển khai, liên ngành gồm Phòng kinh tế - hạ tầng; cán bộ địa chính; chính quyền thôn mời đầy đủ các hộ dân liên quan tới Nhà văn hóa thôn, thông tin đầy đủ dự án, phương án đền bù thu hồi đất, phương án tái định cư chỗ ở mới…

   
Những mô hình sáng tạo thu gom rác thải sinh hoạt
giúp bảo vệ môi trường sống xanh, sạch

     Tất cả đều công khai, rõ ràng, ai cũng nắm bắt được đầy đủ nên ai cũng thông suốt, không có điều gì chưa rõ để phải ý kiến, thắc mắc. Trước đây, khi triển khai dự án, hộ dân liên quan được mời tới thông tin việc thu hồi đất. Vì thông tin không rõ ràng, các bước chưa đầy đủ, hoàn thiện nên người dân đi lại nhiều lần mà vẫn không giải quyết được vấn đề, hồ sơ đất đai tiếp nhận - trả về... mất rất nhiều thời gian mà vẫn không đạt kết quả. Hiện nay, quy trình này đã cải thiện rất nhiều, quả thực là một bước đột phá nên thời gian, thủ tục, quy trình hoàn thiện các khâu đoạn của một dự án rất nhanh, rất rõ.

Công dân tương lai của mô hình xã xã hội chủ nghĩa
đang là những trung tâm của chính quyền phục vụ

     Điều quan trọng nhất là minh bạch thông tin nên ai cũng phấn khởi, bà con ai cũng nắm bắt rõ việc thu hồi đất phục vụ mục đích gì, tới đây công trình hoàn thiện sẽ thay đổi bộ mặt, không gian ra sao… Đó là một bước đột phá.
     Không chỉ kiến tạo, mở rộng không gian sống xanh thông qua dự án kè sông Đào, tới đây, thôn Toàn Thắng còn được đầu tư xây dựng một trường mầm non, một trường liên cấp 1-2 đã bố trí quỹ đất phía sau nhà văn hóa thôn; Chợ Lắp Ghép đã có phương án di dời. Chợ mới được bố trí quỹ đất giáp ranh thôn Toàn Thắng - Lương Nỗ làm điểm giao thương, thương mại cho người dân xã Phúc Thịnh. Quỹ đất sau khi di dời chợ sẽ trở thành không gian công cộng chung phục vụ người dân, từ đó đồng bộ hạ tầng điện - đường - trường - trạm cho thôn mới.
     Về nơi làm việc của chính quyền thôn, theo ông Vũ Văn Thập, hiện tại, 4 Nhà văn hóa của 4 Tổ dân phố trước đây đều được đầu tư đồng bộ trang thiết bị, cơ sở vật chất để trở thành nơi làm việc cho bộ máy chính quyền thôn, đồng bộ trang thiết bị từ bàn ghế, sân khấu, âm thanh ánh sáng, máy chiếu, hệ thống loa, mạng internet, mỗi nhà văn hóa được trang bị máy laptop kết nối với máy in… Trước đây, nhân dân thôn không biết họp trực tuyến là như thế nào, nay đã trở thành hoạt động thường xuyên. Đó là bước chuyển biến đón đầu xây dựng chính quyền số, từ đó công dân số, số hóa các hoạt động công vụ…

     “Theo đúng mục tiêu, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, tất cả những gì mà chính quyền đầu tư, người dân là người thụ hưởng, do đó bà con rất vui mừng, phấn khởi. Phong trào giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường được người dân tích cực tham gia. Đường thôn ngõ xóm do người dân chủ động bảo nhau quét dọn, hào hứng như làm việc của nhà mình. Tại Toàn Thắng, phong trào giữ gìn vệ sinh chung đang lên rất cao”, ông Vũ Văn Thập cho hay.
     Nhưng, điều quan trọng hơn cả, ấy là thông qua những hoạt động tập thể, tinh thần đoàn kết, yêu thương, chia sẻ của người dân rất cao, và thực chất, tự nhiên chứ không phải phong trào. Nhà văn hóa thôn tối nào cũng sáng đèn. Các hoạt động tập thể chia theo sở thích, nhóm người, độ tuổi. Các bà, các chị say sưa dân vũ, thanh niên hát karaoke phát loa “kẹo kéo”; sáng sớm thì cùng nhau dọn dẹp vệ sinh đường thôn ngõ xóm, tập thể dục dưỡng sinh… rồi rủ nhau đi ăn sáng, cà phê ngày cuối tuần. Những hoạt động chung kéo người dân gần nhau, từ đó mọi người chia sẻ, quan tâm nhau nhiều hơn. Cuộc sống vì thế mà dường như chậm lại, bớt xô bồ”.
     Ứng dụng số hóa trong hoạt động điều hành thôn, ông Vũ Văn Thập đã triển khai xây dựng song song hai nhóm Zalo: nhóm Zalo điều hành của cán bộ thôn để trao đổi, chỉ đạo điều hành. Tại các khu dân cư, ngõ phố…, cán bộ thôn phụ trách theo khu vực, địa bàn tiếp tục thành lập một nhóm Zalo chung kết nối cư dân để chia sẻ, tiếp nhận thông tin. Con chó, con mèo đi lạc, bà con thông tin lên nhóm, thế là có người phản hồi. Có gia đình dư ra chiếc xe máy, xe đạp điện không dùng tới, để trong nhà lãng phí, thế là lại đưa lên nhóm tìm người có nhu cầu để cho, tặng.
     Ngõ phố nào tồn tại rác thải, mất vệ sinh môi trường, bà con lại chụp ảnh đưa lên nhóm góp ý, chi tiết cụ thể ngày - giờ… Mỗi công dân trở thành một “cộng tác viên” bảo vệ môi trường. “Điều quan trọng nhất là tinh thần tự giác, ý thức chung vì tập thể, sự tương thân tương ái, đoàn kết… được nâng lên rất nhiều. Đó là những chuyển biến thực chất, lâu bền - điều mà ai cũng cảm nhận được”, ông Vũ Văn Thập, Bí thư thôn Toàn Thắng chia sẻ về cuộc sống thường ngày ở thôn được chọn thí điểm xây dựng hôm hình xã hội chủ nghĩa.
     Đi trên những con đường liên xóm, liên thôn ở Phúc Thịnh, con đường nào cũng vừa mới được thảm nhựa mịn màng tới sát từng nhà dân. Tại các điểm ngã ba, ngã tư, có thêm một điểm tiếp nhận thu gom rác tái chế. Đó là mô hình thu gom, phân loại rác theo sáng kiến của Hội Phụ nữ thôn. Lon bia, chai nước… uống xong, người lớn, trẻ em đều mang đến điểm tiếp nhận, không tiện tay vứt tùy tiện dọc đường…“Vừa nâng cao ý thức, mà mỗi một lần bán, chị em lại có thêm một khoản kinh phí để duy trì hoạt động đấy, rất thiết thực”, ông Vũ Văn Thập thật thà.
     Một khí thế mới đang lan tỏa trên vùng quê được lựa chọn thí điểm mô hình xã xã hội chủ nghĩa. Sức sống ấy không chỉ hiện hữu trong những công trình, không gian công cộng khang trang mà còn ở ý thức trách nhiệm, sự chủ động và niềm tin của người dân vào những đổi thay thiết thực.
     Bí thư trẻ 22 năm gắn bó công tác thôn
     “Hàng xóm” của Toàn Thắng là thôn Lương Nỗ (thuộc xã Tiên Dương, huyện Đông Anh trước khi hợp nhất) - địa bàn đang triển khai dự án nhà ở xã hội quy mô gần 54.000 m²; quỹ đất tái định cư tiếp nhận người dân từ nội đô bị thu hồi đất thực hiện các dự án trọng điểm của Thành phố. Chính quyền thôn Lương Nỗ đang được điều hành bởi những cán bộ rất trẻ, trong đó có Bí thư Chi bộ thôn Trần Trọng Linh, sinh năm 1984 nhưng tham gia chính quyền thôn từ năm 2004 khi mới 20 tuổi, đến nay đã 22 năm.
     Cao ráo, phong độ, gương mặt trẻ trung, đầy sức sống, quá trình công tác 22 năm liên tục ở cơ sở của Bí thư Trần Trọng Linh khiến tôi tò mò. Đầy tự tin, chân thành, anh chia sẻ: “Tôi công tác ở thôn từ tháng 4/2004 đến bây giờ sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ. Ban đầu là công tác Đoàn của thôn, xã, tới năm 2011 bắt đầu làm trưởng thôn. Năm 2020, tôi làm Bí thư Chi bộ thôn từ đó tới nay. Cũng có nhiều cơ hội đi làm ở các Công ty, thậm chí được mời đi làm việc ở nước ngoài nhưng tôi thấy mình phù hợp với công tác phong trào nên đã quyết định ở lại địa phương cống hiến cho người dân quê mình”.
     Chia sẻ về những đổi thay của thôn từ thời điểm Phúc Thịnh triển khai mô hình xã xã hội chủ nghĩa, vị bí thư trẻ đầy nhiệt huyết tự hào: “Điều này thì ai cũng có thể nhìn thấy. Đời sống vật chất, văn hóa tinh thần đều nâng lên một bước. Hệ thống đường giao thông trước đây của thôn lầy lội, người dân đi lại rất vất vả, chật vật, bây giờ đã được bê tông hóa, thảm nhựa đến sát cổng. Đấy là cái đầu tiên. Tiếp đó là các cái thiết chế văn văn hóa, nhà văn hóa, công viên cây xanh, khu sinh hoạt cộng đồng… được Nhà nước đầu tư rất nhiều. Các thiết bị tập thể dục, thể thao ngoài trời chăm lo sức khỏe người dân. Các hoạt động văn hóa theo đó cũng được hồi sinh, phát triển, hoạt động đi vào nền nếp. Trước kia, hạ tầng chưa đồng bộ, bà con có muốn triển khai các hoạt động văn hóa ngoài trời cũng không được vì không có không gian, nay thì đã xây dựng khang trang, tươm tất lắm rồi”.
     Là thôn thuần nông thuộc xã thuần nông trước đây, trong quy hoạch, Lương Nỗ nằm trên địa bàn triển khai nhiều dự án trọng điểm như dự án đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng; dự án chợ dân sinh thay thế chợ Lắp Ghép (thôn Toàn Thắng); Dự án đường Vành đai 3 đi qua địa bàn thôn… Hơn 100 hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng; hàng trăm ngôi mộ phải di dời; dự án nâng cấp, mở rộng tuyến quốc lộ 3; đường kết nối ra cầu Nhật Tân; các dự án nhà ở xã hội… 50% quỹ đất nông nghiệp của thôn sẽ chuyển đổi để triển khai các dự án. Một khối lượng công việc khổng lồ, và các cán bộ trẻ đang tham gia công tác điều hành chính quyền thôn Lương Nỗ đều có vai trò, trách nhiệm lớn trong công cuộc kiến thiết xã xã hội chủ nghĩa theo mô hình thí điểm. “Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thôn Lương Nỗ được đánh giá rất cao, hiệu quả rất lớn, nhân dân phấn khởi đồng tình ủng hộ. Có được kết quả này nhờ công tác tuyên truyền, dân vận khéo của chính quyền, đoàn thể thôn, xã”, Bí thư thôn Lương Nỗ chia sẻ.
     Ngay sát Nhà văn hóa thôn Lương Nỗ, một không gian sống xanh với 2 hồ điều hòa đã được kè cứng với tường quây bao quanh; hàng cây xanh được trồng kín quanh hồ vươn mình, tỏa bóng xum xuê làm dịu cái nắng hè oi ả. Khi xã triển khai xây dựng công trình cộng đồng này, các hộ dân xung quanh hồ đã tự giác hoàn trả đất ven hồ, tự tháo dỡ các công trình mà không đòi hỏi phải đền bù, giải phóng mặt bằng. Đó là những tín hiệu tích cực trong chuyển biến nhận thức của người dân, dù bà con nông dân, ai cũng muốn có đất để canh tác. Không gian đáng sống được hoàn thiện làm đẹp thêm bộ mặt quê hương, không có ai phản đối hay gây khó dễ.

Những mô hình trồng ra an toán - thế mạnh kinh tế nông nghiệp mũi nhọn
của xã Phúc Thịnh

     Khắp các thôn, xóm của Phúc Thịnh, Thư Lâm, không khó để tìm những khu sinh hoạt cộng đồng, vườn hoa cây xanh ngoài trời phục vụ người dân. Có lẽ, đó cũng là một trong những điểm nhấn mà chính quyền 2 xã xã hội chủ nghĩa đầu tiên của Thủ đô đang nỗ lực kiến tạo.
     Ông Nguyễn Mạnh Hồng, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Phúc Thịnh: "Làm cho người dân hạnh phúc hơn, tự chủ hơn"
     Xây dựng xã xã hội chủ nghĩa thực chất là làm cho người dân hạnh phúc hơn, đồng thời, công dân xã xã hội chủ nghĩa cũng phải tự chủ hơn. Trước đó, chúng ta đã có các chương trình xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu rồi nông thôn mới nâng cao… Kết quả của những chương trình này đã giúp thay đổi bộ mặt nông thôn, thay đổi đời sống người dân. Mô hình xã xã hội chủ nghĩa mà Phúc Thịnh đang triển khai thực chất là tiếp nối những mục tiêu để người dân được hưởng những kết quả thực chất.
     Người dân tự chủ hơn trong đời sống xã hội: tự chủ về phát triển sản xuất theo đúng mục tiêu, định hướng, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước hoạch định; tự chủ trong giữ gìn an ninh trật tự, hài hòa hàng xóm láng giềng… Để làm được điều đó, nhà nước đồng hành cùng với người dân, trang bị các thiết bị cho người dân như camera an ninh giám sát… Tức là phải làm sao để người dân tự chủ, cảm nhận được vai trò, trách nhiệm của mình chứ không có tâm lý ỷ lại, trông chờ. Xã hội chủ nghĩa không có nghĩa là bao cấp.
     Khi Đảng, Nhà nước đã xây dựng cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội… cho người dân, người dân được thụ hưởng nhưng cũng phải có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ, cùng đồng hành, tự giác. Như việc giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường sống, các chiến dịch 100 ngày làm sạch đường thôn ngõ xóm không có nghĩa là kết thúc chiến dịch 100 ngày là dừng hoạt động. Điều mà chúng tôi mong muốn, đấy là lan tỏa để người dân hình thành thói quen tự giác, chủ động, cùng bảo nhau giữ gìn, xây dựng, làm đẹp không gian sống của gia đình, cộng đồng, thôn xóm.
     Để thực hiện mục tiêu cao nhất “lấy người dân làm trung tâm”, “chính quyền là chính quyền phục vụ” thì cơ quan nhà nước phải minh bạch trong các hoạt động. Thứ hai, là đồng bộ hóa, hoàn thiện về quy hoạch. Thứ ba là năng lực, phẩm chất, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công chức.

Nguồn tin: Xã Phúc Thịnh