PHƯƠNG CHÂM “3 CÓ TRONG ĐÓNG GÓP NGUỒN LỰC” ĐỂ PHÁT TRIỂN THỦ ĐÔ

• Thứ sáu - 20/02/2026 17:01
• |In ra
• |Đóng cửa sổ này

     Một trong những phương châm chỉ đạo có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc là yêu cầu huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội, với tinh thần “3 có trong đóng góp nguồn lực”, đó là: Có sự đóng góp của Nhà nước, của doanh nghiệp, của nhân dân. Đây không chỉ là giải pháp kinh tế, mà còn là tư duy chính trị - xã hội tiến bộ, thể hiện rõ quan điểm lấy nhân dân làm trung tâm, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong sự nghiệp phát triển đất nước.
     Đối với Thủ đô Hà Nội, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đầu tàu phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước, việc quán triệt và tổ chức thực hiện hiệu quả phương châm “3 có” mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hà Nội vừa có lợi thế lớn về nguồn lực Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân, vừa đối mặt với những yêu cầu phát triển rất cao về hạ tầng, quản lý đô thị, chất lượng sống và an sinh xã hội. Do đó, chỉ khi phát huy đồng bộ, hài hòa và hiệu quả sự đóng góp của cả ba chủ thể này, Thủ đô mới có thể phát triển bền vững, xứng đáng với vai trò và vị thế của mình.
     Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của phương châm “3 có trong đóng góp nguồn lực”
     Phương châm: “Có sự đóng góp của Nhà nước, của doanh nghiệp, của nhân dân”, phản ánh tư duy huy động nguồn lực toàn xã hội trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là sự kế thừa và phát triển quan điểm nhất quán của Đảng ta về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời khắc phục tư duy bao cấp, trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước.
     Về bản chất, “3 có” không phải là chia đều trách nhiệm một cách cơ học, mà là xác định rõ vai trò, vị trí, trách nhiệm của từng chủ thể trong tổng thể phát triển chung. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt, đầu tư vào những lĩnh vực then chốt; doanh nghiệp là động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới sáng tạo; nhân dân vừa là chủ thể thụ hưởng, vừa là lực lượng tham gia trực tiếp, đóng góp nguồn lực vật chất và tinh thần cho phát triển.
     Phương châm này cũng thể hiện rõ tư duy công bằng, hài hòa lợi ích, bảo đảm sự đồng thuận xã hội. Khi mỗi chủ thể đều được tham gia, được đóng góp và được hưởng lợi, thì các chủ trương, chính sách phát triển sẽ có sức sống bền vững, hạn chế xung đột lợi ích, tăng cường niềm tin của xã hội vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.
     Vai trò của Nhà nước trong huy động và dẫn dắt nguồn lực phát triển Thủ đô Hà Nội
     Trong phương châm “3 có”, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kiến tạo và điều tiết. Đối với Hà Nội, vai trò này thể hiện trước hết ở việc xây dựng chiến lược, quy hoạch, cơ chế, chính sách phát triển Thủ đô mang tầm nhìn dài hạn, đồng bộ và hiện đại. Nhà nước cần tập trung đầu tư ngân sách vào các lĩnh vực then chốt, có tính nền tảng và lan tỏa cao như: hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng số, giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao, bảo vệ môi trường và các thiết chế văn hóa. Đây là những lĩnh vực mà khu vực tư nhân khó hoặc không thể đầu tư hiệu quả nếu thiếu vai trò dẫn dắt của Nhà nước.
     Thực tiễn Hà Nội cho thấy, nhiều công trình hạ tầng trọng điểm, các dự án chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường sống chỉ có thể triển khai hiệu quả khi Nhà nước đi trước một bước, tạo “đường băng” cho các nguồn lực xã hội khác cùng tham gia. Đồng thời, Nhà nước cũng phải giữ vai trò điều tiết, bảo đảm công bằng xã hội, không để quá trình huy động nguồn lực dẫn đến gia tăng bất bình đẳng hoặc xâm hại lợi ích chính đáng của nhân dân.
     Doanh nghiệp - Động lực quan trọng trong đóng góp nguồn lực phát triển Thủ đô
     Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng, doanh nghiệp ngày càng trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng và phát triển. Đối với Hà Nội, là địa bàn tập trung đông đảo doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong và ngoài nước; việc phát huy vai trò của khu vực doanh nghiệp trong phương châm “3 có” là yêu cầu tất yếu. Doanh nghiệp không chỉ đóng góp nguồn lực tài chính thông qua đầu tư, nộp ngân sách, mà còn mang đến công nghệ, tri thức, phương thức quản trị hiện đại và tinh thần đổi mới sáng tạo. Nhiều lĩnh vực phát triển của Hà Nội như thương mại, dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, đô thị thông minh… chỉ có thể bứt phá khi có sự tham gia tích cực, chủ động của cộng đồng doanh nghiệp.
     Tuy nhiên, để doanh nghiệp thực sự trở thành đối tác đồng hành trong phát triển Thủ đô, Nhà nước và chính quyền Hà Nội cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; tháo gỡ rào cản thể chế; bảo đảm minh bạch, công bằng; khuyến khích doanh nghiệp tham gia các dự án phát triển hạ tầng, an sinh xã hội theo hình thức hợp tác công - tư. Khi doanh nghiệp thấy rõ lợi ích lâu dài và trách nhiệm xã hội của mình, sự đóng góp sẽ bền vững và hiệu quả hơn.
     Nhân dân - Chủ thể trung tâm trong đóng góp và thụ hưởng nguồn lực
     Điểm cốt lõi, mang tính nhân văn sâu sắc của phương châm “3 có” là khẳng định vai trò chủ thể của nhân dân. Nhân dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển, mà còn trực tiếp tham gia đóng góp nguồn lực, trí tuệ, công sức và sự đồng thuận xã hội.
     Đối với thành phố Hà Nội, sự tham gia của nhân dân thể hiện trên nhiều phương diện: đóng góp tài chính, đất đai, công sức trong xây dựng hạ tầng, chỉnh trang đô thị; tham gia giám sát, phản biện xã hội; giữ gìn trật tự, kỷ cương, văn hóa đô thị; đồng hành cùng chính quyền trong triển khai các chủ trương, chính sách. Thực tiễn cho thấy, những chương trình, dự án nào có sự đồng thuận, ủng hộ và tham gia tích cực của nhân dân thì triển khai sẽ nhanh chóng hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn.
     Tuy nhiên, để nhân dân sẵn sàng đóng góp, điều quan trọng là phải bảo đảm quyền làm chủ, minh bạch thông tin và công bằng lợi ích. Mọi sự huy động nguồn lực từ nhân dân cần được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, hợp lý, phù hợp khả năng, gắn với việc nâng cao chất lượng sống và lợi ích thiết thực của người dân.
     Một số yêu cầu đặt ra trong vận dụng phương châm “3 có” ở Hà Nội hiện nay
     Thứ nhất, Cần thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị Thủ đô về ý nghĩa và nội hàm của phương châm “3 có”, tránh tư duy trông chờ, ỷ lại vào ngân sách Nhà nước hoặc huy động nguồn lực xã hội một cách hình thức.
     Thứ hai, Phân định rõ vai trò, trách nhiệm và lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và Nhân dân trong từng chương trình, dự án cụ thể; bảo đảm hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro, tăng cường đồng thuận xã hội.
     Thứ ba, Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực, chống thất thoát, lãng phí; lấy hiệu quả thực chất và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo.
     Thứ tư, Tăng cường đối thoại, công khai, minh bạch, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân và Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội trong quá trình huy động và sử dụng nguồn lực phát triển Thủ đô.
     Phương châm chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về “3 có trong đóng góp nguồn lực: có sự đóng góp của Nhà nước, của doanh nghiệp, của nhân dân” là biểu hiện sinh động của tư duy phát triển mới, toàn diện và nhân văn. Đối với Thủ đô Hà Nội, quán triệt và vận dụng hiệu quả phương châm này là con đường quan trọng để huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, tạo đột phá trong phát triển nhanh và bền vững.
     Thủ đô Hà Nội phát triển hiện đại, văn minh, đáng sống, với sự chung tay của Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân, sẽ là minh chứng thuyết phục cho tính đúng đắn của Nghị quyết Đại hội XIV, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu của Đảng bộ Thủ đô trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước giai đoạn mới.

Tin bài: Thiếu tướng, PGS.TS.NGUYỄN VĂN SÁU
Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam