Thực hiện chủ trương xây dựng xã hội học tập gắn với đổi mới mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trên địa bàn xã Mê Linh, thành phố Hà Nội đã có nhiều chuyển biến tích cực. Trong đó, việc xây dựng “Dòng họ học tập” đang trở thành một hướng đi hiệu quả, góp phần lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong cộng đồng dân cư. Dòng họ Ngô Văn ở thôn Tráng Việt, xã Mê Linh là một “Dòng học học tập” tiêu biểu.
Hội Khuyến học thành phố Hà Nội thăm và làm việc
với Dòng họ Ngô Văn, thôn Tráng Việt, xã Mê Linh
Phát huy vai trò của dòng họ trong xây dựng xã hội học tập
Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện chủ trương đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng xã hội học tập càng trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Tại xã Mê Linh - vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, quê hương của Hai Bà Trưng anh hùng - phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương. Hội Khuyến học xã đã tích cực chủ động tham mưu với cấp uỷ, chính quyền địa phương, triển khai nhiều giải pháp thiết thực, hiệu quả, trong đó đặc biệt chú trọng xây dựng các mô hình học tập trong cộng đồng như: “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập”.
Thực tiễn cho thấy, mô hình “Dòng họ học tập” có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là môi trường gắn kết bền chặt giữa các thế hệ, nơi mỗi cá nhân không chỉ học tập vì bản thân mà còn vì danh dự, truyền thống của cả dòng họ. Khi mỗi dòng họ trở thành một “tế bào học tập”, thì phong trào “Học tập suốt đời” sẽ lan tỏa sâu rộng, bền vững trong toàn xã hội.
Dòng họ Ngô Văn - tiêu biểu trong xây dựng “Dòng họ học tập”
Trong số các dòng họ trên địa bàn xã Mê Linh, Dòng họ Ngô Văn ở thôn Tráng Việt là một điển hình tiêu biểu trong việc xây dựng “Dòng họ học tập”. Hiện nay, dòng họ có 387 hộ, với trên 1.000 nhân khẩu. Trải qua nhiều thế hệ, dòng họ luôn giữ gìn truyền thống đoàn kết, nghĩa tình và đặc biệt là ý thức coi trọng việc học, học thường xuyên, học suốt đời, học không bao giờ cùng. Đây chính là nền tảng để dòng họ xây dựng và phát triển mô hình “Dòng họ học tập” hiệu quả.
Năm 2004, dòng họ Ngô Văn đã xây dựng Nhà thờ họ khang trang trên diện tích khoảng 720m². Đây không chỉ là nơi thờ tự tổ tiên của dòng họ mà đây còn là không gian sinh hoạt văn hóa, nơi giáo dục truyền thống và khơi dậy ý thức học tập cho con cháu trong dòng họ. Hàng năm, vào dịp giỗ Tổ (ngày 15 tháng Chạp âm lịch), con cháu trong dòng họ, dù ở đâu, làm gì, đều hướng về tụ họp đông đủ. Buổi lễ không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp tổng kết, đánh giá phong trào học tập, tuyên dương, khen thưởng các cháu đạt thành tích cao trong học tập và rèn luyện. Qua đó, góp phần khích lệ tinh thần học tập suốt đời, học không bao giờ cùng trong toàn dòng họ.
Trao thưởng cho các cháu Dòng họ Ngô Văn nhân dịp Giỗ Tổ Xây dựng Quỹ Khuyến học - nền tảng cho phát triển bền vững
Một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công của dòng họ Ngô Văn là việc xây dựng và duy trì hiệu quả Quỹ Khuyến học. Dưới sự điều hành của Ban liên lạc dòng họ do ông Ngô Văn Toán làm Trưởng ban, Quỹ Khuyến học được tổ chức bài bản, hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch. Mỗi gia đình, mỗi cá nhân đều tự giác đóng góp tùy theo khả năng. Bên cạnh đó, các thành viên thành đạt của dòng họ đang sinh sống, công tác xa quê cũng tích cực ủng hộ, góp phần làm cho Quỹ Khuyến học của dòng họ ngày càng phát triển.
Từ nguồn Quỹ Khuyến học này, hàng năm dòng họ tổ chức biểu dương khen thưởng, động viên kịp thời cho các cháu học sinh, sinh viên trogn dòng họ đạt thành tích cao trong học tập: Mức thưởng cho các cháu đỗ đại học, đạt học sinh giỏi các cấp: 300.000 đồng/cháu; Thưởng cho các cháu có thành tích xuất sắc trong học tập từ 100.000 đến 200.000 đồng/em; Hỗ trợ các cháu có hoàn cảnh khó khăn từ 200.000 đến 500.000 đồng/trường hợp. Những phần thưởng tuy không lớn nhưng mang ý nghĩa động viên rất thiết thực, góp phần tạo động lực để các cháu nỗ lực vươn lên.
Gắn kết truyền thống - lan tỏa tinh thần học tập
Theo chia sẻ của ông Ngô Văn Toán, Dòng họ Ngô Văn có lịch sử từ khoảng thế kỷ XVII. Trải qua nhiều biến động của lịch sử, các thế hệ trong dòng họ luôn gìn giữ và phát huy truyền thống coi trọng việc học.
Ngày nay, truyền thống đó được tiếp nối bằng những hành động cụ thể, thiết thực, từ việc xây dựng Quỹ Khuyến học, tổ chức tuyên dương khen thưởng, đến việc động viên, hỗ trợ các cháu có hoàn cảnh khó khăn. Tất cả đã tạo nên một môi trường học tập tích cực, lành mạnh trong toàn dòng họ.
Tham dự các hoạt động của dòng họ, đặc biệt là lễ giỗ Tổ, có thể cảm nhận rõ sự gắn kết giữa các thế hệ. Đó không chỉ là sự tri ân với tổ tiên mà còn là sự tiếp nối các giá trị tốt đẹp, trong đó có tinh thần học tập suốt đời.
Nhân rộng mô hình “Dòng họ học tập”
Thực tiễn từ Dòng họ Ngô Văn cho thấy, việc xây dựng “Dòng họ học tập” là một hướng đi đúng đắn, hiệu quả trong công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập ở cơ sở. Đây không chỉ là mô hình mang tính tự quản cao mà còn có sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Trong thời gian tới, để tiếp tục phát huy hiệu quả của mô hình này, rất cần sự quan tâm, định hướng của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Hội Khuyến học các cấp; đồng thời cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhân rộng các điển hình tiên tiến, tạo động lực cho các dòng họ khác cùng tham gia.
Tin tưởng rằng, với truyền thống tốt đẹp và sự chung sức, đồng lòng của các thế hệ con, cháu, chắt, Dòng họ Ngô Văn ở thôn Tráng Việt, xã Mê Linh sẽ tiếp tục phát huy vai trò là điểm sáng trong xây dựng mô hình “Dòng họ học tập”, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng xã hội học tập trên địa bàn xã Mê Linh nói riêng và Thủ đô Hà Nội nói chung.
Tin bài: NGUYỄN MẠNH XUYÊN
Chủ tịch Hội Khuyến học xã Mê Linh
Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://nukeviet.vn là vi phạm bản quyền